Բենզինը հոտ ունի, և մարդիկ սովոր են դրան։ Բայց սա հոտ չէ։ Սա հիշողություն է, որը չի լքել մարմինը։

Յուրաքանչյուր կաթիլ բերում է անցյալը։ Անուններ՝ առանց ձայնի։ Կյանքեր՝ առանց շարունակության։ Տներ՝ առանց վերադարձի։
Այն շաղախված է երիտասարդների արյամբ, որոնք չհասցրեցին ծերանալ։ Շաղախված է մոր լռությամբ, որը սովորեց սպասել առանց հույսի։ Շաղախված է գիշերներով, երբ մի ամբողջ սերունդ աղոթում էր վերադարձի համար, և կամաց-կամաց սովորեց ապրել չստացվելու հետ։
Այս հոտը չի ծնվում ճանապարհին։ Այն գալիս է այնտեղից, որտեղ վերքերը դեռ բաց են։ Այն բարձրանում է հողից, որի վրա մնացել են փախուստի ոտնահետքերը, կորուստը, բռնի հեռացումը։ Այն գալիս է հիշողության խորքից և նստում է շնչի վրա՝ ծանր, անդառնալի, չհեռացվող։
Երբ մարդիկ ասում են՝ «բենզին է, պարզապես բենզին», նրանք ստում են։ Կան պահեր, երբ «պարզապես»ը այլևս գոյություն չունի։
Երբ բենզինը անցնում է արյան միջով, այն դառնում է վկայություն։ Վկայությունը չի լռում։ Արյունը չի անհետացել։ Այն չի լվացվել ժամանակով։ Այն մնում է օդում՝ անտեսանելի, բայց խեղդող։ Այն մնում է ներսում՝ որպես լուռ վախ, որպես սեղմված կոկորդ, որպես բարկություն, որը բառ չգտավ։
Այդ հոտը չի մեղմվում։ Այն չի հանգստացնում։ Այն չի հաշտեցնում։
Այն ստիպում է հիշել։ Հիշել, որ ցավը չի բանակցվում։ Կորուստը չի փոխարկվում գներով։ Հիշողությունը չի վաճառվում։
Սա կոչ չէ։ Սա սպառնալիք էլ չէ։ Սա հիշեցում է. Ամեն անգամ, երբ շնչում եք այս հոտը, կանգնում եք անցյալի դիմաց։
Եվ անցյալը չի բղավում։ Այն միայն հարցնում է՝ մոռացա՞ք։ Դուք չեք մոռացել։
Եվ երբ դուք զգաք բենզինից արյան հոտը, հիշեք, որ անցյալը դեռ շնչում է ձեր շուրջը, և արդարությունը սպասում է ձեր դիմաց…
Արիս Քարամյան,
Լոս Անջելես