Կառավարությունը որոշել է փետրվարի 2-ի նիստի օրակարգում ներառել որոշման մի նախագիծ, որով աճուրդի կհանվեն «Թանկարժեք մետաղների և թանկարժեք քարերի պետական գանձարանի» պահուստում 102 կգ 793 գրամ պահվող կուլտիվացված մարգարիտը:

Կառավարության որոշման նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է, որ աճեցված (կուլտիվացված) մարգարիտը վաճառելու նպատակը պետական բյուջեում եկամուտների ավելացումն ու նոր մուտքերի ապահովումն է: Նախագծի հիմավորման մեջ նշվումէ նաև, որ պետական պահուստներում առկա աճեցված (կուլտիվացված) մարգարիտի պահպանումը ոչ արդյունավետ և աննպատակահարմար է, քանի որ այն տարիների ընթացքում կորցնում է իր արդիականությունը և ենթարկվում է քայքայման` կորցնելով ապրանքային տեսքը և արժեքը:

Կառավարության հիմնավորումների մեջ առաջին հայացքից կա հակասություն՝ մի կողմից նշվում է, որ մարգարիտը վաճառվում է բյուջեն լցնելու նպատակով, մյուս կողմից էլ արձանագրում են, թե պահուստի մարգարիտներն արդեն փչանում են, հետևաբար կարող են կորցնել իրենց այժմյան արժեքը:

Հատկանշական է, որ այս նույն մարգարիտները նախկինում երկու անգամ արդեն հանվել են վաճառքի. կառավարությունը նման մտադրություն ունեցել է դեռ 2012-2013 թթ.-ին: Սակայն այն ժամանակ վաճառքը չի կայացել՝ միջազգային շուկայում թանկարժեք մետաղների և քարերի գների նվազման պատճառով:

Դրանից հետո մի անգամ էլ 2014 թվականի հունվարին է նման որոշում կայացվել.

Պետական պահուստների կառավարումն արդյունավետ դարձնելու և
Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեում համապատասխան եկամուտներ
ապահովելու նպատակով հրապարակային աճուրդների միջոցով պետական
գանձարանում գտնվող պետական պահուստներից կատարել իրացում` ըստ հետևյալ առաջնահերթության.

Աճեցված (կուլտիվացված) մարգարիտ 102793 գրամ
Թանկարժեք քարեր (ալմաստ և հումք) 762 կարատ
Արհեստական քարեր 3036
Կիսաթանկարժեք քարեր 417 կարատ
Թանկարժեք քարեր (զմրուխտ) 256 կարատ
Թանկարժեք քարեր (ադամանդ, ադամանդի հումք)  872.9 կարատ
Արծաթյա իրեր 3425 43693.8 գրամ
Ոսկյա իրեր 14761 67308 գրամ:

Ըստ էության, այն ժամանակ վաճառքի հանված բոլոր տեսակի թանկարժեք քարերն ու մետաղները իրացվել են՝ բացի 102 կգ 793 գրամ քաշով աճեցված (կուլտիվացված) մարգարիտից: Ըստ էության, մարգարիտը գնորդ չի ունեցել: Կառավարությունը չի հստակեցրել, թե ինչ նախնական արժեք է սահմանված մարգարիտի 1 գրամի համար: Բայց եթե նշվում է, որ այն պահելը նպատակահարմար չէ, քանի որ քարը կորցնում է ապրանքային տեսքը, կնշանակի մարգարիտները կարող են վաճառվել նաև սահմանային արժեքից ցածր գնով: Մարգարիտները ունեն սահմանափակ կյանքի տևողություն, քանի որ նրանց մեջ եղած օրգանական նյութը շուտ է չորանում և փշրվում: Մասնագետների կարծքիով՝ կան մարգարիտներ, որոնք ապրում են 100-ից 150 տարի, եթե նրանց ճիշտ խնամեն: Թե քանի տարվա պատմություն ունեն Հայաստանի պետական պահուստների մարգարիտները, հայտնի չէ:

Հիշեցնենք, որ պետական պահուստների վաճառքի ամենահայտնի գործարքի հեղինակը Կենտրոնական բանկի նախկին նախագահ, ՀՀ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն է  համարվում, ով 10 տարի առաջ՝ Կենտրոնական բանկի նախագահ աշխատած ժամանակաշրջանում վաճառեց Հայաստանի ոսկու պահուստը՝ հայտարարելով, թե ոսկու գները շատ բարձր են, և ինքը շատ հաջող գործարք է կատարել: Հայաստանի ոսկու պահուստների վաճառքից հետո միջազգային շուկահում ոսկու գինը շեշտակի բարձրացավ, իսկ մեր պետությունն արդեն ոսկի չուներ:

 Արման  Վարդանյան  

hayeli.am