Մտորումներով ու խորին ակնածանքով մտանք ներս. Գանձասարի եկեղեցում ենք: Չիմացա, որ իմ դասարանի աշակերտների ծնողներից մեկն այդ պահը կհավերժացներ: Ձեռքիս մոմերից, չգիտեմ ինչու, առաջինը վառեցի մարդկանց համար, ովքեր իմ մտապատկերում անգամ չկային:
Ենթադրաբար, որ մարդ չկա՝ նրան չուզողներ չլինեն, առաջինը վառեցի նրանց համար, ովքեր իմ ապրածս տարիներին գիտակցաբար թե անգիտակցաբար ինձ «հանցագործ» են դարձրել ու անտեղի հայհոյանքներ տեղացել գլխիս՝ ինձանից հեռու և առանց իմ իմացության: Անչափ մեծ բարիքներ ցանկացա նրանց, ում համար այս կյանքում երբևէ աչքի փուշ եմ դարձել, գուցե և ոսկոր կոկորդներում, որոնց մասին ես անգամ չգիտեմ, թե ովքեր են: Հիմք ունեմ այսպես արտահայտվելու, որովհետև մանկավարժական դժվարին ճանապարհ եմ անցել, այսօր էլ շարունակում եմ այդ գործունեությունը թե՛ դպրոցում, թե՛ այս տարածքում՝ բարձրացնելով իմ դպրոցի դերը, այնտեղ սովորող աշակերտներին ու դասավանդող ուսուցիչներին՝ շնորհիվ մի կայքի, որի շուրջը բազմաթիվ չուզողներ են պտտվում:
Այդ մոմերից մեկը վառեցի այդ կայքի երկարակեցության ու նրանց աշխատողների համար, որ սահմանամերձ Մարտակերտի ուսուցչուհուս գրառումները տեսանելի են դարձրել ամենուր:

Մոմերից մեկը խաղաղության երաշխավորն էր, որ ամբողջ աշխարհում, առանձնապես՝ հայոց երկրում, ուզում էր զենքերը լռեն, ու այդ վառվող մոմի կրակե լեզվակների մեջ մարդասիրություն էի փնտրում անգամ մեր թնամիների մոտ, որը շատ քիչ հավանական է: Ինչպես յուրաքանչյուր ոք, ես էլ մոմեր վառեցի իմ ընտանիքի, ինձ մոտիկ և հեռուներում ապրող հարազատներիս համար, ովքեր հանգամանքներից ելնելով՝ օտարության մեջ են:
Ես այդ օրը մտովի տեղափոխվեցի հեռավոր օտար ափերի այն գերեզմանոցը, որտեղ հանգչում են հարազատներս: Ինչու՞ մենակություն զգացի, չգիտեմ, բայց ինձ տեսա այստեղ՝ անգամ իմ անգոյությունից հետո... Այս ճաքճքած հողը ձգում է ինձ, ու մոմերից առկայծող կրակի լույսերի մեջ անհամար կորուստներ եմ տեսնում...Առանձնահատուկ հոգածությամբ հիշում եմ Սփյուռքում ապրող իմ հայրենակիցներին, քանի որ գիտեմ հեռուներում ապրողների կարոտի գինը: Եվ թվում է՝ այս վառվող մոմերով նաև ուզում եմ կանգնեցնել արտագաղթը, որ դարեր շարունակ հայերի ուղեկիցն է եղել: Որքա~ն շատ երազանքներ կան, որ անանձնական են՝ արդեն սերունդների համար, և գալիքում հայրենիքին զինվորագրված խաղաղ օրերի սահմանապահներին եմ տեսնում:
Եկեղեցու որմերին պահպանված վիմագիր արձանագրություններին եմ նայում, այս սուրբ խորանից դուրս գալիս հիշեցի, որ ձեռքիս փոքրիկ պայուսակ կար, մոռացել, թողել էի ներսում գտնվող նստարանին. նորից հետ դարձա...Հայացքս ընկավ Բարձրյալի պատկերին, ինձ թվաց նա լսում էր մրմունջներս, ձեռքս ինքնակամ նորից բարձրացավ...Ես խաչակնքում էի...Մարդասիրություն էի ուզում, որ ամենուր մարդասիրություն փռի, որից կկանխվեն բոլոր չարիքները, անգամ այն պատերազմները, որ մարդն է հրահրում, և սպառնալիք են դարձել մարդկության համար:

Նատաշա Պողոսյան