2016-ի ապրիլի 1-ին կարծես տխուր մի կանխազգացում ասում էր, որ մի բան այն չէ…Այդ օրը սահմանամերձ դպրոցի մանկավարժիս անհանգիստ խոհերը տեղ գտան ամերիկյան հայկական USArmenianews.com լրատվական կայքում:
Կարծես մոտալուտ վտանգն էի զգում: Սահմանից եկող արկակոծության խուլ արձագանքները մեզ էին հասնում: Դպրոցում էլ լուռ էի... Չլսելու տալով շրջապատի անհանգիստ տվայտանքները` ձգտում էի արտաքուստ հանգիստ երևալ:
Այդ օրը` կեսօրից հետո, հանկարծակիի եկանք շատ մոտիկ հնչող կրակահերթերից: Դուրս եկանք բակ, մեծահասակներս տագնապալի վիճակում էինք, բայց բակում անհոգ խաղում էին երեխաները: Այն սովորական դարձած «պատերազմ» խաղը մի այլ հայացքով ընկալեցի, կողքիս երեխաների խաղալիք զենքերի ճարճատյունն այլ հնչողություն ունեցավ: Մեկընդմեջ լսվող կրակահերթերի ուղղությամբ հայացքս հառեցի դեպ երկինք, որ շատ պարզ էր ու լազուր: Հանկարծ կանգնածներից մեկը հորդորում է մեզ, որ թշնամու անօդաչու սարքեր են երևացել, մերոնք են կրակում…Մի քիչ հանդարտվեց իրավիճակը, ու նորից կողքիս երեխաների ուրախ ճռվողյունն եմ լսում, որ «պատերազմ» են խաղում:
Մտովի նորից 91-ի դեկտեմբերի 22-ի հետ էի, այն պատերազմական առաջին օրվան, երբ թշնամու հանկարծակի արձակած ալազանի հարվածից կեսգիշերին Մարտակերտում հրդեհվեց մի տուն: Այն ժամանակ առաջին զոհն ունեցանք. իր օջախում հանգիստ քնած մարդը չհասցրեց արթնանալ…
Ապրիլի 2-ը թշնամու սովորական ձեռագիրն էր…Կեսգիշերին, այն էլ` հանկարծակի… Մեր լուսաբացը կասկածի տակ դրվեց, խաթարվեց մեր կյանքը, բնականոն հունից ընկավ այն, տիեզերական ահռելի մի ցավ մեր գլխավերևում իր թևերը փռեց: Մարդուն հաղթելու ճանապա՞րհն էր դա, թե՞ մեր ինքնաճանաչման սահմանը, որ իրար հակադրվեցին ապրելու տենչն ու կործանարար մահը: Կարծես մարդու հոգու զորությունն էր ստուգվում, մարդկային այն մեծ կամքը, որին հակադրվում էր մահվան անխուսափելիությունը:
Սարսափազդու գիշերվա հիշողությունների հետ եմ…Արկակոծվում էր Մարտակերտը… Մի ահռելի աղետ եկել էր ոչնչացնելու, ավերելու ամեն ինչ: Կարծես տիեզերքի կենտրոնում կանգնած` սպասում էի…Սպասում էի վախճանի` քարացած համաձուլվածք դարձած: Մաքառումներով մեր կամքի կարողության սահմա՞նն էր չափվում, որ այդ վիճակն էր պարտադրվել մեզ…Բայց ուշքի եկա ապրիլի 2-ի լուսաբացին, երբ հանգած էլեկտրական լույսերը եկան...
Անմիջապես միացրի համակարգիչը, իմ ֆեյսբուքյան էջում կատարեցի կարճ գրառում….Ակնթարթ չտևեց, հայկական լրատվական կայքը Լոս Անջելեսում արձագանքեց իմ ապրումներին…Ժամանակային տարբերությամբ այնտեղ ապրիլի 1-ն էր: Այն տեղադրվեց կայքում` ի լուր բոլորի, որ Մարտակերտում «ԻՐԱՎԻՃԱԿԸ ԼԱՐՎԱԾ Է... ՍԱՀՄԱՆԱՄԵՐՁ ԲՆԱԿԱՎԱՅՐՍ ԹԻՐԱԽ Է ԴԱՐՁԵԼ, ՀՐԵՏԱԿՈԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՉԵՆ ԴԱԴԱՐՈՒՄ... ԲԱՑԱՀԱՅՏ ԳՆԴԱԿՈԾՈՒՄ ԵՆ...ՀԵՏՊԱՏԵՐԱԶՄՅԱՆ ՏԱՐԻՆԵՐԻՑ ԱՌԱՅՍՕՐ ՆՄԱՆ ԻՐԱՎԻՃԱԿՈՒՄ ՉԷԻՆՔ ՀԱՅՏՆՎԵԼ: ՀՈՒՍԱՆՔ` ԱՄԵՆ ԻՆՉ ԿԽԱՂԱՂՎԻ` ՉՆԱՅԱԾ ՀԱՎԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔԻՉ Է...» / http://www.usarmenianews.com/am-n-2465.html /:
Կատարվեց այն, ինչ որ սպասվում էր մեր արնախում թշնամուց, բայց կատարվեց նաև մի անսովոր ու գիտակցված բեկում, երբ մարդն իր հայրենի հողի վրա դարձավ ամենակարող, զգաց իր լիարժեքությունը և այդ իսկ գիտակցությամբ գնաց անմահության: 

Նատաշա Պողոսյան