Միառժամանակ առաջ, երբ դեռևս նախընտրական շրջանի շունչը Հայաստանում զգալի էր ընդամենը հեռվից, Արթուր Ջավադյանի ղեկավարության տակ գտնվող ՀՀ Կենտրոնական բանկը հայաստանյան իրականությանը ոչ այնքան հատուկ քայլի էր դիմել՝ իջեցրել էր վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը:
Քայլն այս իբր պետք է մեծապես խթաներ բանկային ոլորտն ու մասնավոր առևտրային բանկերի կողմից ՀՀ բնակչությանը տրվող վարկերի տոկոսադրույքներն էականորեն էժանցներ` դարձնելով դրանք անհամեմատ մատչելի: Ավելին` նույն Կենտրոնական բանկից չէին բացառում վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի կրկին անգամ իջեցում, որի նպատակն էր լինելու իբր նկատվող դրական միտումների խթանումը:
Պարզվում է, սակայն, բոլոր նմանատիպ խոսակցություններն իրականում անհիմն էին, ու տեսանել: Ապագայում ոչինչ էլ ԿԲ-ն առանձնապես չի պատրաստվում բնակչությանը բանկերի կողմից տրվող վարկերի տոկոսադրույքների էժանացման ուղղությամբ ձեռնարկել:
Reuters- ի հետ զրույցում ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Արթուր Ջավադյանն ասել է, թե ՀՀ ԿԲ-ն մտադիր չէ շարունակել դրամավարկային քաղաքականության մեղմացումը , քանի որ ցածր տոկոսադրույքները կարող են որոշակի ռիսկեր առաջացնել։
Որպես այդ որոշման հիմնավորում ԿԲ նախագահը համարել է այն, որ տոկոսադրույքի կրկին անգամ իջեցումը կարող է անբարենպաստ ազդեցություն ունենալ տնտեսության իրական և ֆինանսական հատվածների դինամիկայի վրա:
ԿԲ-ն դրամավարկային պայմանների մեղմացումը բավարար է համարում։
Այն, որ Հայաստանում բանկերի կողմից բնակչությանը տրվող վարկերի տոկոսադրույնքերն ամենաբարձրերից են աշխարհում, անքննարկելի է:
Դրանում համոզվելու համար անհրաժեշտ է ընդամենն անաչառորեն ուսումնասիրել աշխարհի երկրներում առկա վիճակն ու ցուցանիշները:
Իհարկե, պնդել,թե Ջավադյանի պատճառաբանությունները բացարձակապես անհիմն են, կարող է և չարդարացված համարձակություն դիտվել, բայց այդ դեպքում էլ մի շատ բնական հարց է առաջ գալիս` ո՞րն էր վարկային տոկոսադրույքի իջեցման իմաստն առհասարակ մի պարագայում, երբ այդ իջեցումը փաստացի ոչ մի արդյունք չտվեց:
Բանկերի կողմից բնակչությանը տրվող վարկերն ինչպես թանկ կային, այդպես էլ մնացին: Ո՞րն էր իմաստը թմբկահարելու մի բան, որից ստացվող օգուտը զրոյական է:
Մեկ բան,սակայն,անդրժելի է` ամիսներ առաջ կայացրած որոշումը նպատակ ուներ բարեհաճ մթնոլորտ ստեղծել ընտրություններին ընդառաջ ու գուցե կարճ ժամանակահատվածով, իրոք, հանգեցնել վարկերի էժանացմանը:
Պարզվեց, սակայն, որ մեր երկրում իրավիճակն այնպիսին է, որ անգամ Կենտրոնական Բանկն ի զորու չէ իրավիճակ փոխել:
Իսկ թե ինչ է պետք անել երկրում վարկային տոկոսների իջեցումն իրականություն դարձնելու համար, պարզից էլ պարզ է:
Խնդրին պետք է տալ ոչ թե իրավիճակային, այլ` հիմնավոր լուծում:
Անուշ Արշակյան