Այն, որ Հայաստանը գրեթե երբեք հզոր դիվանագիտություն չի ունեցել, քչերը կարող են կասկածի տակ առնել:
Սույն իրողությունն, անշուշտ, պայմանավորված է ինչպես սուբյեկտիվ, այնպես էլ գլխավորապես օբյեկտիվ գործոններով:
Չունենալով ամուր պետական ավանդույթներ` Հայաստանն այսպես թե այնպես չէր կարող ունենալ աշխարհի հզորների մենաշնորհը հանդիսացող մրցունակ դիվանագիտական կորպուս:
Բայց այն, ինչ վերջին տարիներին կատարվում է այս ոլորտում, այլ կերպ, քան աղետ, որ մի կերպ չես որակի:
Դժվար կարող ես գտնել ևս մի երկիր,որը միջազգային հարթակներում նույնքան անտարբեր լինի սեփական շահերի նկատմամբ, որքան այսօր Հայաստանն է:
Վերջին օրերի թիվ մեկ թեմայի վերածված բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի հետ կապված այս ողջ պատմությունը , համաձայնե՛ք , ոչ այլ ինչ է , եթե ոչ պարզ հետևանք այն բանի , ինչի մասին վերևում խոսվեց: Մեզ այլևս իրական գործոն չեն համարում :
Եթե համարեին , ապա արցախյան խնդիրը չէր վերածվի յուրատեսակ խաղալիքի սրա - նրա ձեռքին ՝ այսպես ասած ` մասնավոր շահեր բավարելու համար :
Ճիշտ է ` վերլուծաբաններից շատերն այս հարցն ուղղակիորեն չեն կապում Հայաստանի հետ ` համարելով այս ամենը միգուցե Բելառուսի ու Ռուսաստանի միջև օրըստօրե հասունացող հակառակությունների յուրատեսակ հետևանք , Լուկաշենկո - Ալիև ջերմ հարաբերությունների անցանկալի արդյունք , կամ էլ Մոսկվայի կողմից Հայաստանի դեմ գաղտնի հյուսած դավադրություն:
Բայց միայն այն , որ այս ամենը տեղի է ունենում հենց մեզ հետ , միայն այն , որ Արցախն է դարձել իրադարձությունների գլխավոր կիզակետը` հայտնվելով հարվածի տակ , խոսում է այն մասին , որ մենք դեռևս շատ ճանապարհ ունենք անցնելու ` սեփական խոսքն ասելու իրավունք ձեռք բերելու համար :
Հետաքրքիր է ` ի՞նչ է մտածում այս ամենի մասին Էդվարդ Նալբանդյանն , ով , ինչպես հայտնի է , թիվ մեկ պատասխանատուն է այս հարցերում :
Պարզվում է ` Նալբանդյանը տեղի ունեցածից ոչ միայն չի ազդվել , այլև նույնիսկ մեծապես ոգևորվել է: Հայաստանի ԱԳՆ - ն հայտարարել է , թե Լապշինի գործը հակադարձ էֆեկտն է ունենալու , ու հակառակ սպասվածի , ամբողջ աշխարհից մեծ հոսք է սկսվելու դեպի Արցախ: Այստեղ են շտապելու քաղաքական գործիչներ , արվեստի մարդիկ և այլն :
Ավելին` փետրվարի 8- ին արտգործնախարար Նալբանդյանը խորհրդարանում ԱԺ - Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ՝ վերաբերող Հայաստանի քայլերին՝ կապված ադրբեջանական գործողությունների հետ , հայտարարել էր , թե կարիք չկա « ջուր լցնել Բաքվի ջրաղացին »:
Մի խոսքով` ոչ ադեկվատ արձագանք մի իրադարձության, որը լրջագույն հարցականի տակ կարող է դնել հայկական շահերն Արցախում, նպաստել ադրբեջանական շահերի առաջխաղացմանը:
Ցավոք, ուզենք մենք, թե ոչ, խոստովանենք ինքներս մեզ, թե պարզ ինքնախաբեությամբ բավարարվենք, փաստը մնում է փաստ,որ այսօր անդրկովկասյան տարածաշրջանում ամենաթույլ դիվանագիտություն ունեցող երկիրը Հայաստանն է:
Թե ինչի հետ է այս իրողությունը կապված, անկասկած, ակնհայտ է: Դրա հիմնական պատճառներց մեկն էլ պատկան մարմինների ու առաջին հերթին ՀՀ ԱԳՆ-ի ոչ ադեկվատ պահվածքն է այն բոլոր դեպքերում,երբ վտանգի տակ են հայտնվում Հայաստանի կենսական շահերը:
Մենք այդպես էլ չենք կարողանում կամ չենք ցանկանում հասկանալ,որ մեծ քաղաքականությունը կամ դիվանագիտությունը անզիջում պայքար է, կռվի ու անարյուն պատերազմի թատերաբեմ, ուր հաջողության է հասնում միայն այն կողմը, որն ամենից շատ հետևողականությունն է ցուցաբերում հօգուտ սեփական շահերի պաշտպանության:
Երկրիդ համար պետք է կռիվ տաս,պայքարես,այլ ոչ թե թիկնես բազկաթոռին ու շախմատ խաղաս:
«Մեծն դիվանագետ» Նալբանդյանն այս ճշմարտությունը պետք է որ դեռևս ուսանողական տարիներին սերտած լիներ…
Ալեքսանդր Գրիգորյան