Այս տարվա մարտի 3-ին նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրամանագիր ստորագրեց իր վերահսկողության ծառայության պետ Հովհաննես Հովսեփյանին Պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ նշանակելու մասին: Պետական եկամուտների կոմիտեն առանձնացվեց ֆինանսների նախարարությունից, որի ղեկավարը սուպերնախարար համարվող Գագիկ Խաչատրյանն էր: Խաչատրյանը մնաց ֆինանսների նախարար, բայց արդեն թերմացքային նախարարի կարգավիճակում:

Եվ ահա երեկ ՊԵԿ-ը հրապարակել է ապրիլ ամսվա արդյունքները, որից տեղեկանում ենք, որ ապրիլ ամսին բյուջետային եկամուտները կազմել են 97 մլրդ դրամ: ՊԵԿ հաղորդագրության մեջ հատուկ նշվում է, որ հարկային եկամուտները գերազանցում են նախորդ տարվա ցուցանիշը 6,1 մլրդ դրամով:

Ավելին, համեմատություն է արվում նախորդ տարվա չորս ամիսների հետ և ասվում է, որ ի տարբերություն նախորդ տարվա, այս տարվա չորս ամիսներին հավաքվել է 21,3 մլրդ դրամով ավելի գումար, և շեշտվում, որ պետական բյուջե հավաքվող գումարների չափը համապատասխանում է պետական բյուջեով նախատեսված առաջադրանքին, այսինքն՝ պլանը կատարվել է:

Հովսեփյանը ՊԵԿ ղեկավար է դարձել մարտից, և այդ հավելյալ գումարն էլ հավաքվել է մարտ-ապրիլ ամիսներին, քանի որ հունվար-փետրվարին կար հարկային մուտքերի թերակատարում, որը բացատրվում էր տնտեսության վատ վիճակով, ներմուծման և արտահանման ցուցանիշների նվազմամբ: Քանի որ մարտ-ապրիլ ամիսներին համաշխարհային և հայկական տնտեսության մեջ աննախադեպ աճ չի արձանագրվել, մնում է ենթադրել, որ հարկերի ավելացումը տեղի է ունեցել այլ գործոնների հաշվին:

Հովհաննես Հովսեփյանի ղեկավարած ՊԵԿ-ի տարածած այս հաղորդագրությունն ուղղակիորեն ասում է, որ եթե Գագիկ Խաչատրյանը մնար նախարար, ապա պետբյուջեն ամսական կտրվածքով առնվազն 6 միլիարդ դրամ ավելի քիչ գումար կստանար: Տարվա կտրվածքով դա անում է մոտավորապես 150 միլիոն դոլարին մոտ գումար, որը Հայաստանի պայմաններում հսկայական գումար է:

ՊԵԿ-ում փող աշխատելը շատ հեշտ գործ է, ու դրա համար ոչ շատ մեծ խելք է պետք, ոչ էլ երևակայության թռիչք: Մարդը բերում է ապրանք Չինաստանից, պետք է մաքսազերծման համար վճարի 100 հազար դոլար: Մաքսավորները նրան ասում են՝ ուզո՞ւմ ես արագ մաքսազերծենք, և հետո՝ քեզ համար ի՞նչ տարբերություն, թե փողը ում ես վճարում՝ պետությա՞նը, թե՞ մաքսավորին: Ապրանքը բերողի համար՝ ոչ մի տարբերություն, կարևորը՝ ապրանքը ժամանակին սահմանն անցնի ու հանվի վաճառքի:

Ապրանք բերողը վճարում է 100 հազարը, որի մի մասը գնում է պետբյուջե, մյուս մասը գնում է այնտեղ, ուր որ պետք է: Եվ այդպես՝ գրեթե բոլոր խոշոր ներմուծողների դեպքում, անգամ նրանց, ովքեր համարվում են օլիգարխ կամ ունեն հզոր հովանավորություն: Միևնույն է, բոլորն էլ սիրում են ՊԵԿ-ի հետ խնդիրներ չունենալ:

Խաչատրյանն ինքը խոշոր ներմուծող է, այն աստիճան խոշոր, որ շուկայից դուրս է մղել բազմաթիվ մանր ու միջին ներմուծողների, որովհետև ո՞վ կարող է Հայաստանում ապրանք բերել ու վաճառել, եթե նույն ապրանքից բերում է նաև Գագիկ Խաչատրյանը. սահմանին մաքսավորները մի քանի տակ կաշի կքերեն, երկրի ներսում՝ հարկայինները:

Եթե մարդը գնա կամավորական գրվի ու սահմանին զոհվի, այդ դեպքում անգամ իրեն ու իր ընտանիքին ավելի քիչ վնաս կտա, քան եթե համարձակվի Խաչատրյանի հետ բիզնեսում մրցակցել: Սահմանում զոհվածին գոնե տուն են տալիս ու թաղման ծախսերը հոգում, Խաչատրյանի զոհերը ոչ միայն տնից-տեղից, բիզնեսից էին զրկվում, այլ նույնիսկ թաղման փող չի մնում մարդուն հողին հանձնելու համար:

Հիմա հարց է առաջանում. եթե առանց Գագիկ Խաչատրյանի կարելի է ամսական 15-20 մլն դոլար ավելի հավաքել, իսկ նա գրեթե 8 տարի եղել է ՊԵԿ նախագահ, ապա ո՞ւր է այն չհավաքված 1-1,5 մլրդ դոլարը: Սա՝ ամենահամեստ հաշվարկներով, քանի որ տնտեսական ակտիվությունը մարտ-ապրիլ ամիսներին ամենացածրն է, տնտեսապես ավելի ակտիվ ամիսներին հարկային ու մաքսային եկամուտներն ավելանում են, իսկ, ինչպես հայտնի է, շատից շատ են տանում, քչից` քիչ:

Մեկ միլիարդ դոլարն այն նվազագույն գումարն է, որ Խաչատրյանը տարել է Հայաստանի պետբյուջեից, և այդ գումարը կհերիքեր Հայաստանն ամենաժամանակակից զենքով զինելու համար: Նկատի ունեցեք, որ Հայաստանն ընդամենը 200 միլիոն դոլար վարկով Ռուսաստանից գնում է ժամանակակից զինատեսակների ամբողջ խմբաքանակ, մեկ միլիարդով կարելի էր այնքան զենք առնել, որ Հայաստանը կդառնար զինապահեստ:

Քանի դեռ Գագիկ Խաչատրյանը ֆինանսների նախարար է, նա շարունակում է մնալ պետության պաշտպանության տակ, և նրա տարածը ևս համարվում է պաշտպանված: Այս վիճակը երկար շարունակվել չի կարող, որովհետև, ի վերջո, երկրին պատերազմ վարելու համար փող է պետք լինելու, իսկ այդ փողը պետք է վերցնել այնտեղից, որտեղ կա, և ոչ թե պահանջել շարմազանովներից և դրանց նման ՀՀԿ-ից աշխատավարձ ստացողներից, ովքեր միլիոնը երազում են տեսել, իսկ միլիարդ կարող է չկարողանան թղթի վրա գրել:

Ցավալ Գագիկ Խաչատրյանի ողբերգական ապագայի համար չենք կարող, այդպիսին է բոլոր գանձագողերի վերջը. սկզբում նրանց աճեցնում են, աչք են փակում տարածի վրա, անգամ խրախուսում են, այլ կերպ ասած` բուծում են, ինչպես Նոր տարվա բդի համար նախատեսված խոզին, այնուհետ վերացնում են, քանզի հենց Նոր տարուն է, որ խոզն իրեն պետք է արդարացնի:

Եվ այսօր կարող ենք արդարացնել, որ մոտենում է Գագիկ Խաչատրյանի Նոր տարին. ինչպես որ հայերը չեն կարող այդ օրն առանց խոզի բդի յոլա գնալ, այնպես էլ Հայաստանի Հանրապետությունն այլևս չի կարող դիմանալ առանց Գագիկ Խաչատրյանի հյութեղ ունեցվածքի:

shame.am