Բազմաթիվ անգամ նայել եմ այս նկարին ու բնության այս գողտրիկ հրաշալիքում տեսել եղբորս, ով ջրերի մաքրամաքուր կապույտին է ներսուզել հայացքն այն հեռավոր ափերում: Օտար լեզվով գրված տառերի իմ լուռ վանկարկումներում փորձել եմ մտապահել իսպանական այդ քաղաքի անունը, որ ջրերի զուլալ հայացքում իր անունով հաստատվել է, դարձել մեզ համար մի տեսակ ջերմ ու մտերիմ: Մաքրամաքուր մի գեղեցկություն սփռված է մեր առջև, որտեղ հարազատի հայացք կա, ջրերի պարզ հայելի, բնության գողտրիկ մի անկյուն, բայց մեզանից շատ հեռու, մեզ համար մեկ ուրիշ եզերքում:

Իմ հիշողությունները մեր դպրոցական տարիներն են, եղբայրներիս մաթեմատիկական գիտելիքների մասին գովեստները, որ լսում էի ուսուցիչներից ու նրանց համադասարանցիներից: Այդ հիշողություններում երկսենյականոց մեր փոքրիկ բնակարանն է, չորս երեխա, բարձրագույնն ավարտած հայրս, ով աշխատանք չուներ, և մայրս՝ մանկապարտեզի նվաստացուցիչ աշխատավարձով:
Գրականության դասերը հափշտակված էի սովորում, հայ դասական գրողների պանդխտության թեման մեկ այլ արձագանք էր տալիս հոգումս, երբ ընտանիքի հայրն ապրուստ հոգալու համար մեկնում էր ուրիշ երկիր: Ու արտագնա աշխատանքը դարձավ մեր ընտանիքի խոցելի կողմը՝ հորս կերպարով, որ հետո ընդարձակվեց, ու խորհրդային բանակում ծառայությունն ավարտած եղբայրներս էլ, աշխատանք չունենալով, մեկնեցին օտարության: Խաղաղ էր կյանքը, պատերազմի մասին խոսելն անմտություն կլիներ այդ տարիներին, երբ ընտանիքի մեր մասնատված թևերը կարոտով սպասում էին, որ մեր հարազատները արտագնա աշխատանքից վերադառնային տուն:
Արցախյան զարթոնքը հորս վերադարձն էր նաև, որ վերջապես աշխատանք գտավ հայրենիքում: Մեր ընտանեկան հարկի տակ հիշողություններս փլատակներում մնացին, ու առայսօր էլ երբեմն այդտեղով անցնելիս վշտահար հայացքս հառում եմ 92-ի հրետակոծությունից մեր բնակելի շենքի քանդված պատերին: Այդ ավերակներում մնացած հիշողություն կա՝ իմ ծնողների, եղբայրներիս ու քրոջս, մեր վեց անդամից կազմված ընտանիքի մասին, որ նորից մասնատվեց Արցախյան պատերազմից հետո: Օտար քաղաքում մշտական բնակություն հաստատած եղբայրներս թև ու թիկունք դարձան մեզ, որ չխորտակվեն երազանքները մեր: Բայց տարիներն իրենց կնիքը դրեցին տան մեծերի վրա ու շուտով տատս, ծնողներս մահացան ու ամփոփվեցին ռուսական քաղաքի հայկական գերեզմանոցում՝ մեծ կսկիծ թողնելով մեր հոգում:
Մեր հայրական ընտանիքի մասնատված մի թևը դարձա, երբ տարիներ առաջ դստերս հետ հայրենիք եկա: Այդ ընտանիքի մյուս թևերը ամեն օր երևում են ինձ եղբայրներիս ու քրոջս կերպարներով, ովքեր օտարության մեջ մնացին: Մարտի 21-ն ու 22-ը եղբայրներիս ծննդյան օրերով տոնական դարձան տարիների հոլովույթում, իսկ այսօր անցյալի հիշողություններով մի փոքրիկ անդրադարձ կատարեցի՝ շնորհավորելու հեռուներում ապրող հարազատներիս՝ Վոլոդյա և Ալյոշա Պողոսյանների ծննդյան տարեդարձերը: Շնորհավորանքս նաև մեր մյուս հարազատի՝ հորս անվանակիր Վոլոդյայի որդուն է ուղղված՝ մարտի 24-ին ծնված Միքայել Պողոսյանին:
Նորից հայացքս հառած եմ եղբորս՝ Ալյոշայի այս նկարին, որտեղ նա ջինջ ու կապույտ ջրերի մեղմ հայելուն է նայում բնության այն գեղեցիկ անկյունում: Անորոշ մի թախիծ օրորվում է մտորումներիս մեջ, երբ գիտեմ տարիները մեզ վրա իրենց կնիքն են դնում, տարածությունը հարազատներին է հեռացնում, օտարությունը կարոտ է բերում: Մեր բոլորի շնորհավորանքներն եմ հղում, որտեղ հարազատական կսկիծներ կան, միմյանց երջանիկ տեսնելու ջերմ ցանկություններ, մեր հայրական ընտանիքի մասնատված թևերի՝ իրար հանդիպելու երազանք: Այդ շնորհավորանքներում եռապատկված ցանկությունների իրականացում, այն հեռուներում նրանց բարեկեցիկ ու երջանիկ կյանքն ենք տեսնում:
Նատաշա Պողոսյան